Polikistik Over Sendromu Nedir?

Polikistik Over Sendromu Nedir?

Polikistik over sendromu (PCOS), doğurganlığı olumsuz yönde etkileyen ve beraberinde birçok hastalığa zemin hazırlayan hormonal bir bozukluktur. Özellikle üreme çağındaki kadınlarda görülen PCOS; seyrek adet görme, uzun adet görme ve kan seviyelerinde androjen (erkeklik hormonu) artışı olarak kendini belli edebilir. 

Polikistik over sendromuna sahip olan bireylerin yumurtalıkları çok sayıda küçük folikül geliştirerek yumurtlamayı sekteye uğratabilir. ‘’Ayrıca PCOS, %10'a varan prevalansı ile üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrinopatidir. (1)

Polikistik Over Sendromu Neden Olur ?

Bir polikistik over sendormunun nedeni tam olarak bilinmemekle şüphe edilen durumlar şu şekildedir:

  • Genetik 
  • Kanda aşırı androjen artışı
  • İnflamasyons
  • Aşırı insülin üretimi: Aşırı insülin, kanda androjen artışına neden olarak yumurtalamayı olumsuz yönde etkilemektedir. 

Polikistik Over Sendromu Belirtileri Nelerdir ?

‘’Polikistik over sendromu (PCOS), hirsutizm, anovulasyon ve polikistik overler ile karakterize, yaygın olarak görülen bir endokrin bozukluktur. Genellikle insülin direnci, dislipidemi ve obezite ile birlikte görülür, ayrıca diyabet ve metabolik sendrom dahil olmak üzere kardiyovasküler ve metabolik sekellerin gelişimi için önemli risk taşır.’’ (2)

Polikistik over sendromu belirtileri genellikle ergenlik döneminin ilk adet zamanlarında gelişebilir. Bu belirtiler kişiden kişiye değişkenlik göstermekle birlikte aşağıdaki maddelerden en az ikisinin varlığı PCOS tanısı için büyük önem taşır:

Kanda aşırı androjen artışı: Kanda bir erkeklik hormonu olan androjenin artış göstermesi; şiddetli akne, erkek tipi kellik, artmış yüz ve vücut kılları (hirtusizm) olarak kendini belli eder. 

Düzensiz adet dönemleri : Düzensiz adet dönemleri, PCOS’un yaygın belirtilerinden biridir. İki adet arasında 35 günden fazla sürenin olması, iki adet arası sürenin çok kısa olması veya adet dönemlerinin ağır sancılı geçmesi bir belirti olabilir

Yumurtalıklarda kist teşhisi: Birtakım tanı yöntemleri sonrasında yumurtalıklarınızın foliküller içerdiği veya büyüdüğü gözlemlenebilir. Kadınların yumurtlama döngüsü bu durumlardan olumsuz yönde etkilemekte ve yumurtalıklar düzenli bir şekilde işlevini sürdürememektedir.  

Polikistik Over Sendromu Nelere Yol Açar ?

  • Gestasyonel diyabet (Gebelik diyabeti)
  • Tip 2 diyabet ve prediyabet
  • Kısırlık 
  • Düşük
  • Erken doğum riski
  • Endometrium kanseri
  • Anormal adet kanamaları
  • Depresyon ve anksiyete bozukluğu
  • Uyku apnesi
  • Karaciğer iltihabı
  • Metabolik bozukluklar (yüksek tansiyon, anormal kolesterol düzeyleri ve yüksek kan şekeri gibi)

Polikistik Over Tedavisi Nedir ?

Bir polikistik over sendromu tedavisi ; PCOS’un yol açtığı düzensiz adet dönemleri, kısırlık, kıllanma , akne artışı ve yumurtalama bozukluğu gibi komplikasyonları ortadan kaldırmaya yönelik olarak iki farklı şekilde gerçekleştirilebilir: 

İlaç Tedavisi 

İlaç tedavisi, kombine doğum kontrol haplarının kullanımı ve progestin tedavisini içerebilir. Östrojen ve progestin içeren haplar kandaki androjen seviyelerinin azalmasına yardımcı olarak östrojen hormonunun düzenlenmesine yardımcı olmaktadır. Bu durum beraberinde anormal kanama, kıllanma, akne oluşumu ve rahim zarı (endometrium) kanseri riskini ortadan kaldırabilir. 

Bununla birlikte yumurtalama fonksiyonlarını geri kazanmak isteyen bireylerde yumurtalamaya yardımcı ilaç tedavisi uygulanarak gerekli tedavi verilebilir.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri 

Polikistik over sendromu çoğunlukla obezite ile ilişkilendirilir ve mevcut tablonun komplikasyonlarını arttırabilir. Bu durumda aşırı kilonun sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıklarıyla verilmesi; beraberinde androjen seviyelerinin azalması ve yumurtalama fonksiyonunun geri kazanılmasına yardımcı olacaktır. 

Ayrıca, düşük yağlı ve yüksek karbonhidrat açısından yiyecekler tüketmek, insülin seviyelerini arttırarak PCOS’u kötü yönde etkileyebilir. Bir hekim kontrolünde PCOS’a özel diyet programı hazırlayarak olası riskleri kontrol altına almanız mümkündür. 

Kaynakça

  1. Goodarzi MO, Dumesic DA, Chazenbalk G, Azziz R. Polycystic ovary syndrome: etiology, pathogenesis and diagnosis. Nat Rev Endocrinol. 2011 Apr;7(4):219-31. doi: 10.1038/nrendo.2010.217. Epub 2011 Jan 25. PMID: 21263450. 
  2. Meier RK. Polycystic Ovary Syndrome. Nurs Clin North Am. 2018 Sep;53(3):407-420. doi: 10.1016/j.cnur.2018.04.008. Epub 2018 Jul 11. PMID: 30100006.


footer shape