Çocukluk Çağı Obezite Sebepleri ve Risk Faktörü

Çocukluk Çağı Obezite Sebepleri ve Risk Faktörü

Obezite; sağlık açısından risk faktörü meydana getiren anormal kilo ve yağ artışıdır. Vücut kütlesinin ve uzunluğunun metre cinsinden karesine bölünmesiyle hesaplanan beden kitle indeksi 25’in üzerine çıktığında fazla kilolu, 30’un üzerine çıktığında ise obezite olarak kabul edilir. ‘’Obezite yaygınlığının ise son 20 yılda 2-3 kat arttığı yönünde büyük bir endişe vardır. (1) 

Çocukluk çağı obezitesi, çocukların sağlığını önemli ölçüde etkileyen ciddi bir sağlık sorunudur. Fazla kilolar bazı fiziksel sorunlara yol açmakla birlikte ileri vadede diyabet, yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol gibi yetişkin hastalıklarına sebebiyet verebilir. Çocukluk çağı obezitesi ayrıca özgüven eksikliği gibi psikolojik sorunlara da yol açmaktadır. Bu nedenle risk faktörlerini en aza indirgemek için aile içerisinde yeme ve egzersiz alışkanlıklarının düzenlenmesi önerilir.  

Çocukluk Çağı Obezite Nedenleri Nelerdir ?

Çocuklar çeşitli nedenlere bağlı olarak obeziteye yakalanabilir. Bu nedenler en sık; fiziksel aktivite yetersizliği, sağlıksız beslenme alışkanlıkları ve genetik faktörlerdir. Kimi zaman tek bir neden obeziteye yol açabileceği gibi, bahsedilen faktörlerin kombinasyonunu da içerebilir. 

Bu süreçte hekim kontrolünde yapılacak olan kan testi ve fiziksel muayene ile obeziteye neden olan tıbbi durumlardan bazıları ekarte edilebilir. 

Obezite nedenlerini detaylı bir şekilde incelemek gerekirse; 

Beslenme bozukluğu: Hazır yiyecekler ve atıştırmalıklar gibi yüksek kaloriye sahip olan besinleri düzenli olarak tüketmek çocuğunuzun kilo almasına neden olabilir. Bununla birlikte aşırı tatlı tüketimi ve spor içecekleri gibi şeker içeren içeceklerin tüketilmesi de obeziteye yol açan faktörler arasındadır. 

Fiziksel aktivite eksikliği: Gün içerisinde çok fazla fiziksel aktivitede bulunmayan çocuklar kalori yakamadığı için kilo alma eğilimindedir. Sürekli olarak televizyon izlemek veya bilgisayar başında vakit geçirmek gibi aktiviteler sorunlara yol açabilir. Bunun yerine çocuğunuza spor dallarından bir aktivite önerebilirsiniz. Futbol veya voleybol gibi düzenli olarak yapılan sporlar çocuklarınızın sosyal yaşamına ve özgüvenine de destek olacaktır.

Genetik faktörler: Çocuğunuz fazla kilo konusunda genetik bir faktöre sahip ise, kilo alma olasılığı yaşıtlarına nazaran daha fazla olabilir. Sürekli olarak yüksek kalorili besinleri tüketmek ve fiziksel aktivitelerden uzak durmak çocuğunuzun obeziteye yakalanma riskini oldukça arttıracaktır. 

Bu bilgi doğrultusunda çocuk obezitesinin önlenmesinde sadece çevresel boyutun değil, aynı zamanda genetik mirasın da dikkate alınması gerektiği kabul edilmektedir. (2)

Psikolojik sorunlar: Bazı çocuklar ve yetişkinler duygusal sorunlarıyla başa çıkma konusunda yiyeceklerden yardım alabilir. Bu gibi zamanlarda özellikle sağlıksız besinlere yönelmek risk yüzdesini arttıracaktır. 

Bazı ilaçların kullanımı: Gabapentin, prednizon, lityum, Paxil (Peroksetin) ve Propranolol gibi ilaçlar obezite gelişme riskini arttırabilir. 

Çocukluk Çağı Obezitesi Nelere Yol Açar ?

  • Yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol: Çocuklarınızın sahip olduğu sağlıksız bir beslenme düzeni ileri vadede tansiyon ve kolesterol gibi rahatsızlıklara yol açabilir. Ayrıca beslenme kaynaklı arterlerde plak oluşumu damar tıkanıklığına yol açarak kalp krizi ve felç riskini önemli ölçüde arttırır. 


  • Tip 2 diyabet: Tip 2 diyabet, pankreasın yeterli miktarda insülin salgılayamaması veya salgılanan insülinin etkili düzeyde kullanılamaması sonucunda kan şekerinin yükseldiği bir diyabet türüdür. Bu kronik rahatsızlık çocuğunuzun sağlığını önemli ölçüde etkileyerek obezite ve hareketsiz yaşamdan kaynaklı gelişebilir. 
  • Karaciğer yağlanması
  • Eklem ağrısı 
  • Solunum bozukluğu
  • Psikolojik zorluklar: Obeziteye sahip olan çocuklar çoğunlukla akranları tarafından alay konusu olarak veya kendi düşünceleri doğrultusunda sosyal yaşamdan soyutlanabilir. 

Kaynakça

  1. Casado de Frías E. Obesidad en la infancia. Preocupaciones actuales [Obesity in children. Current concerns]. An R Acad Nac Med (Madr). 2006;123(2):349-62; discussion 362-6. Spanish. PMID: 17310640.
  2. Cunha M, Aparício G, Duarte J, Pereira A, Albuquerque C, Oliveira A. Genetic heritage as a risk factor enabling chilhood obesity. Aten Primaria. 2013 May;45 Suppl 2(Suppl 2):201-7. doi: 10.1016/S0212-6567(13)70023-4. PMID: 23735565; PMCID: PMC8171412.


footer shape